Diep geraakt was ik door de docu ‘Choosing to die’, met Sir Terry Pratchett.
Pratchett is de beste fantasyschrijver op aarde en een begenadigd observant van de menselijke geest. En hij heeft Alzheimer. De geest van de man wier levenswerk over de wonderlijke menselijke geest handelt, gaat bergafwaarts. Omdat Terry Pratchett niet de gehele lijdensweg van de ziekte uit wil zitten, beraadt hij zich op vrijwillig levenseinde, en daarover gaat deze documentaire.
Mijn conclusie: Mensen die kiezen voor een voortijdig levenseinde zijn onuitsprekelijk dapper en absoluut niet te benijden. Ik heb diep respect voor hen en hun keuze.
Zou ik het zelf doen? Ik kan mij niet in hun situatie verplaatsen, maar vanaf deze plek in leven is mijn antwoord nee. Ik denk dat ik toch zou kiezen voor doorgaan tot het bittere einde, zeker als ik daarbij omringd ben door mijn geliefden. Maar goed, ik heb nog geen onverdragelijke pijn, ik poep nog niet in mijn bed, ik ervaar geen zinloosheid van het leven en ik scheld mijn geliefden niet uit voor de meest verschrikkelijke dingen. Dus wie weet.
Wanneer zou het wel moeten mogen en wanneer niet? Wie zijn wij om daarover te oordelen?
Ik maak iemand van heel dichtbij mee die aan flinke depressie lijdt. Het had altijd al zijn ups en downs, maar een half jaar geleden leek het niet meer ‘up’ te zullen gaan. Iedere dag was gevuld met angst, piekeren, niet naar buiten durven en tegelijkertijd tegen de muren opvliegen. Geen ervaring van zin in het leven. Week in, week uit. Geen kwaliteit van leven. Als er een legaal dodelijk pilletje was geweest, had ze die genomen. En met alle liefde die ik in mij heb, was ik het daarmee eens geweest. Nu is die tijd achter ons. De medicatie is toch weer aangeslagen en zij ervaart weer plezier en zin in het leven. Voor het eerst in jaren heeft ze onlangs haar verjaardag mét bezoek zonder megastress overleefd. Sterker nog: ze genoot. Dus; had zij met de kennis van nu dat pilletje, dat ze toen niet had kunnen nemen, ook niet moeten mogen nemen? Ik denk van niet. Ik was erbij en heb het gezien. Het was mensonwaardig en dat het nu weer goed is, doet daar niets aan af. Zij had een einde aan haar leven moeten kunnen mogen maken.
Ik ben blij dat zij nog leeft, begrijp me niet verkeerd. Ik houd van haar en ik hoop dat ze nog lang deel uit blijft maken van ons leven.
Niets is ingewikkelder voor wie dan ook, dan vrijwillig voortijdig levenseinde. Het gaat tegen alles in waar je als arts toe wordt opgeleid en instinctief schreeuwt alles in ons dat het leven vóór alles gaat. Om van theologische tegenwerpingen nog maar te zwijgen. Al kun je daar misschien ook maar beter over zwijgen als het niet in liefde over de menselijke waardigheid gaat.
In Nederland is een voortijdig levenseinde alleen legaal als ontegenzeggelijk vast staat dat de patient uitzichtloos lijden in het vooruitzicht heeft. Maar wat is uitzichtloos? Het lijden van de naaste over wie ik hierboven schrijf was uitzichtloos, ook al ligt de uitzichtloze periode inmiddels achter ons (de vraag daarbij is overigens voor hoe lang).
Ik ben van mening dat een versoepeling van de wet inzake vrijwillig voortijdig levenseinde wenselijk is. En ik ben tegelijk blij dat ik dat proces niet hoef vorm te geven.
Disclaimer Dit schrijven is voor mij ter oefening en orientatie en mijn mening staat niet vast. Ik zit niet in een loopgraaf. Ik ben benieuwd naar een dialoog over menswaardig leven en wat dat is.
Terry Pratchett – lezen Mijn favoriet is Small Gods, een geweldig spiegel-inkijkje in hoe de mens zich verhoudt tot zijn God. Verder uitermate briljant: Mort, The colour of magic, Weird sisters, Lords and ladies en heel veel anderen. Pratchett wordt niet onverdienstelijk vertaald naar het Nederlands door Venugopalan Ittekot (ja, ik denk ook dat dat een pseudoniem is) maar wie echt niets wil missen, moet het origineel in het Engels lezen.
De docu: Choosing to die
Adobe Flash Player niet geinstalleerd of ouder dan 9.0.115!
Ik heb een poos geleden deze docu gezien n.a.v. een van je tweets.
Stilte...
Een vraag die mij wel bijbleef na het zien van de documentaire: 'Zijn we in de Westerse wereld niet zo vervreemd geraakt van ons lichaam, dat we zelfs in de buurt van onze geliefden nauwelijks meer durven te lijden?'
andre van egmond
| 28-11-11
Heftig!
Wilma Oosterhuis
| 28-11-11
Mijn kijk op dit gegeven werd al veranderd door de film Mar Adentro. Maar als ik je blog lees, is dit nog een stukje heftiger. Goed dat je erover schrijft. Het is lastig een standpunt te bepalen en de vraag is of een 'standpunt bepalen' uberhaupt wenselijk is. Op het moment dat er iemand in je directe omgeving mee te maken heeft, lijkt me dat meeleven/lijden vanuit liefde inderdaad het beste is wat je kunt doen.
!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."