Neem afscheid van vooroordelen, onderdruk je neiging tot herhaling en tot het van te voren weten wat je ziet. Probeer de wereld voor het eerst te zien met ogen die niet verduisterd worden door de herinnering of de wil en je zult ontwaren dat jij en de dingen om je heen- bomen, vogels, stoelen - als parallelle lijnen zijn die dichtbij elkaar lopen maar elkaar nooit ontmoeten. Abraham Joshua Heschel (uit: De mens is niet alleen)

Ogenblikkelijk na het lezen van deze quote roerde er zich iets in mij. Ik nam verschillende tegengestelde reacties waar: Ongeloof, uitdaging, wanhoop en enthousiasme vochten om aandacht. Ik legde het boek aan de kant en besloot een dag te wachten om het gedeelte dan nog eens te lezen.
Vandaag las ik de tekst weer en dacht er over na. Onmiddelijk was daar weer de wanhoop en het ongeloof. "Dat kan toch niet?" dacht ik.
Ik kan mijn neiging tot herhaling toch niet uitschakelen? Bijna alles is een herhaling of een bewerking van iets wat daarvoor was. Moedeloos gleden mijn ogen nog een keer langs de tekst.
Ik las de woorden 'bomen, vogels en stoelen'. Voor mijn netvlies vertoonde zich een rij stoelen. Leunstoelen in soorten en maten, draaistoelen, kleine bolle stoelen, kunststoelen, grote stoelen, krukjes, stenen die als stoelen gebruikt worden, tafelstoelen, campingstoelen, reuzestoelen, gekke stoelen, buitenlandse stoelen, houten, plastic en ijzeren stoelen. Hoeveel stoelen heb ik al niet gezien in mijn leven. En hoe totaal verschillend ook. ze bewogen zich in een lange rij voorbij mijn netvlies.
Nog een keer las ik de tekst maar nu met de rij stoelen erbij. Misschien gaat het om het open zien en het aanvaarden van wat je ziet, het je er aan overgeven zonder direct te duiden. De openheid van de eerste ontmoeting vasthouden. De wijsbegeerte begint bij de verwondering schrijft Heschel in het hoofdstuk dat ik lees. Ik hou van verwondering. Dat ik dat dan toch weer ga begrijpen door een rijtje stoelen.

Woensdagmorgen 11.15. Ik loop om de Hervormde kerk in Nijkerk. Hier moet ergens het vroegere huis van Morie zijn. Tot voor 3 maanden wist ik niets van zijn bestaan. Inmiddels weet ik dat het een gewone Nederlandse Joodse jongen was, die opgroeide tijdens WO2. Hij zat vol vragen net zoals iedere andere jongen van zijn leeftijd. Over hoe groot boten kunnen zijn en waarom er een Thorarol van hertenleer is. Tijdens WO2 veranderde langzaam zijn wereld. Zijn vragen veranderden ook. Wie was er eigenlijk te vertrouwen? Waar gingen Joden naartoe als ze op de trein stapten?Wie waren vrienden? Wie vijanden? Was het slim om onder te duiken? Morie deed wat alleen pubers kunnen doen. Toen zijn ouders niet met hem mee wilden om onder te duiken, ging hij alleen. Hij ging, maar hij wilde niet zonder zijn ouders en daarom kwam hij terug.
Samen met zijn familie is hij uiteindelijk op de trein gestapt richting Vugt. Om nooit meer terug te keren. Gewoon verdwenen tussen de miljoenen andere Joden die verguisd en vergast werden.
66 jaar later  werd zijn naam gezien op een gedenkteken in Israël door de schrijver Arie Kok, opgegroeid in Nijkerk, die zo geïntrigeerd was door de naam Mozes de Liever en dat kleine woordje NIjkerk op een gedenkteken in Israël, dat hij besloot uit te zoeken hoe het zat met deze Mozes uit Nijkerk en er een boek over schreef. En toen het boek bijna klaar was, moest er ook theater bij komen. En zo hoorde ik ook het verhaal van Morie en  met mij de gastspelers van theatergroep het Ei. Via gedenkteken, boek, interviews en spel kreeg Morie weer vlees en bloed.
" Inmiddels zit er een bordje op het huis..' Ik hoor de stem van Arie Kok terwijl hij over Morie en zijn familie vertelt. Ik hoor ook iets wat ik niet helemaal thuis kan brengen. Iets van noodzaak, belang! Blijkbaar moet er een bordje op het huis! Blijkbaar moet het verhaal gehoord, gezien, gelezen en doorverteld worden! Het boekje Morie is vanaf 25 april te koop!
Ik eindig graag met de woorden van Leo Vroman:

kom vanavond met verhalen
hoe de oorlog is verdwenen
en herhaal ze honderd malen:
alle malen zal ik wenen.

Ik zie een foto van mannen die met het water tot hun middel door een rivier in de Ardennen lopen met een bijbel in hun hand. In het onderschrift wordt uitgelegd dat dit een Jabok-ervaring is. Worstelen door een rivier en dan met je droge bijbel aan de andere kant belanden met je vrienden.

Op dezelfde dag hoor ik een andere uitleg bij het verhaal van Jacob bij de Jabok:
Jacob kan terug naar het beloofde land. Iedereen kan terug naar het beloofde land. Maar het verhaal staat er om ons te vertellen dat je mank het beloofde land in gaat. Het leven schuurt en rafelt, je maakt fouten, je vecht en je raakt geblesseerd. Dit is een gegeven, niet maakbaar wel echt. Het beloofde land blijft en je kan er naar terug goddank. Maar wel mank....... Dit maakt het leven en het verhaal echt en geloofwaardig voor me.

In de gang ligt het blad op de mat. Tijdschrift voor begeleidingskunde! Geen prietpraat, maar een vakblad waar ik tijd voor moet nemen om het te lezen en te begrijpen wat er staat. Nieuwsgierig kijk ik wat er voor reclame in het plastic zit. ‘Geef uw carriere meer power!’ lees ik en daarnaast zie ik een plaatje van een dame met zes armen en vier functies.  Het gaat om een reclame-actie voor een trainingsdag van kluwermanagement. Mijn ogen glijden snel langs de woorden: ‘Waarom heeft een dag maar 24 uur? Time-management! Snellezen! Powerlunch! Power boost! Personal branding! Actieplan! De powermanager! En als klap op de vuurpijl een gratis Nespresso-machine voor het sterke zwarte bakkie tussendoor om jezelf alert te houden! Gewapend met snelle systemen, vaardigheden en energie-boosts wordt de hedendaagse manager toegerust om de crisis te lijf te gaan. Te lijf?
Ik hoop dat er over een paar jaar nog iets van een lijf is voor deze mensen. Dat ze niet bezweken zijn onder een hartaanval.
Vergis je niet. Ik hou van hard werken! Mijn naaste vrienden denken wel eens dat ik een zogezegde ‘workaholic’ ben. Maar ik hou ook van op tijd stoppen, rusten en duidelijk zijn in mijn grenzen. Ik heb namelijk maar twee armen en geen zes! Gelukkig.
Vroeger waren we tenminste nog ‘opgejaagde schapen’ met vier en maximaal vijf poten. Ook al teveel!
Dit wijst meer naar opgejaagde mieren, en dan in een mierenhoop! Het trekt mij niet aan! En het verbaast mij dat mijn vakbroeders en zusters van begeleidingskunde (van oorsprong vooral een trage en langzame techniek) deze flyer bij lieten sluiten bij het blad!
Voor wie ook graag met twee armen werkt ipv met zes heb ik nog een leuk weekendje in de aanbieding. Lekker langzaam!

Het is eind van de ochtend en ik zit in een kerk. Het is de tijd voordat de kerkdienst begint, er nog mensen binnen komen lopen, kinderen al woest in hun kleurboek beginnen te krassen om te kijken of de pen die ze van papa of mama hebben gekregen het nog wel doet (en anders gaan zeuren om een andere) en dat hier en daar mensen nog even een praatje met elkaar maken. Ik vind het eigenlijk een heel leuk moment van een kerkdienst: de ontmoeting, het even zwaaien naar bekenden, en toch ook een soort gewichtige sfeer die er denk ik al eeuwen hangt, het gevoel van de traditie, al zal dat in sommige kerken sterker zijn dan in andere, maar dat terzijde. Daar gaat deze blog namelijk niet over. In ieder geval, het was zo’n moment dat ik iets besefte. En het ging zo:
Achter mij zaten een paar oudjes en ze praatten met elkaar over de vastentijd. Ik hoorde hoe de een tegen de ander zei: "oh ja, het is natuurlijk vastentijd, maar ik ben daarmee gestopt. Nee, ik vond het goed geweest zo….Vorig jaar deed ik dat nog wel, he, geen koekjes bij de koffie of thee, geen extraatjes, maar nu doe ik dat niet meer." Ik hoorde vervolgens wat instemmend gemummel en ik concludeerde langzaam dat het daarmee wel officieel moest zijn: ergens mee stoppen is dé trend van dit jaar.
Het begon natuurlijk met de koningin, en dat vond iedereen nog bijzonder. Toen kwam de paus, en mensen beschouwden het als een ‘verstandige keuze’ daar waar een aantal eeuwen geleden er waarschijnlijk nog een aantal kardinalen zouden zijn bezweken aan een hartaanval van pure ontzetting. Voor iedereen die houdt van vastigheid, ik waarschuw je, de wereld zit tegenwoordig dusdanig los in elkaar dat echt niks vanzelfsprekend meer is. Nou was dat laatste natuurlijk al langer het geval, maar in dit jaar tekent het denk ik zich nog even wat scherper af door deze trend van het stoppen.
Daarmee wil ik niet beweren dat ergens mee stoppen alleen maar negatief is. Het kan ook heel gezond zijn, heel goed! Tegelijkertijd is het vaak ook een nieuw begin. Al hoeft dat nog niet eens het belangrijkst te zijn. Daarom vraag ik mij af: waarmee zou jij willen stoppen? Stoppen met bang zijn misschien? Stoppen met negeren van de buren? Stoppen met teveel geld uitgeven aan kleding of klusmaterialen? (ja mannen, wij vrouwen mogen dan moeite hebben met loslaten van de H&Mgids, er zijn er onder jullie die net zoveel moeite hebben met deze zaterdag een keer niet naar Bouwmaat of Gamma gaan, geef maar toe!). Er zijn best veel dingen waar we mee zouden kunnen stoppen. Denk er maar eens over na en lever jouw bijdrage aan deze nieuwe trend!

Stijn:  Oma zegt dat er meer van hem zijn.
Mam: Wat?
Stijn: Mannen zoals hij op de wereld
Mam: Oh
Stijn: Is dat waar?
Mam: Ja, maar het lastige is, er zijn er veel meer die ertussenin zitten
Stijn: Waar?
Mam: Ergens tussen goed en slecht, stukjes van allebei die aan elkaar geplakt zitten.

In de slotscene van Mam vindt deze dialoog plaats. In de voorstelling is helder dat mam en Stijn met een psychopaat te maken hebben. Maar de moeder van Stijn beseft, als ze ontsnapt is, dat er veel onzichtbaar en onopvallend onrecht is. Ze ontmoet mensen die haar echt willen helpen, maar ze ontmoet ook mensen die vooral in de sensatie van het moment geinteresseerd zijn, of die geld kunnen verdienen aan de publiciteit rond haar verhaal. Ze leest over 'gerechtvaardigde straffen' waarbij mensen 20 jaar opgesloten zitten in een isoleercel. En ze leest alle anonieme verhalen waar mensen zowel zichzelf als de dader niet bekend kunnen, willen en durven maken.
Vandaag las ik dat in Zeist een man is opgepakt omdat hij beschuldigd is van seksueel misbruik van een minderjarige. Er stond een foto bij van zijn huis. Dat was beklad met kreten: Vieze pedo! Ik kan vreselijk boos en verdrietig worden rondom misbruik, maar ik vind de collectieve woede beangstigend. Zijn wij zelf dan zonder schuld? Begrijp me goed, ik wil mensen niet ontschuldigen, een mens moet verantwoording leren dragen voor zijn/haar leven. Maar collectieve jacht is iets wat zo veel destructieve kracht in zich heeft. Alsof we de donkere kanten in onszelf op die manier uit kunnen schakelen of af kunnen schuiven op iemand anders.
Kom meekijken en denken zaterdag en zondag! Klik op broedgebied op  'het ei' voor meer info!

Aangespoelde walvissen krijgen in Nederland een naam. En een stille tocht.
En als je kat wordt aangereden wordt het beest met een speciale ambulance naar de speciale dierenkliniek gebracht.

De kerstdagen staan nog voor de deur, maar mijn Kerst 2012 vond vorige week zondagavond al plaats op een bospad naast het vreemdelingendetentiecentrum Kamp Zeist.
'Naast' is trouwens een rekbaar begrip. Verspreid over 15 meter staan 5 verschillende hekken tussen mij en het centrum in, met tussendoor grote rollen prikkeldraad.

Binnen zitten mensen die hier illegaal verblijven, maar ook niet terug naar huis kunnen omdat hun land hen weigert binnen te laten. Er zit een 'gat' in de wetgeving, waardoor deze mensen in Nederland overal buiten vallen. Ze worden het land niet uitgezet, maar dat is het dan ook.
Als zij bijvoorbeeld worden aangehouden voor een kleine overtreding, worden zij vastgezet in gevangenissen waarin zij minder zorg en slechtere faciliteiten krijgen dan zware criminelen. Hen wordt niet verteld hoe lang zij vast zullen zitten, zij krijgen minimale medische en nauwelijks psychische zorg en kunnen van het ene op het andere moment zonder voorbereiding op straat gezet worden, waarna zij hun hele onzekere leven weer vanaf het begin moeten opbouwen. Wat zij namelijk hadden opgebouwd vóór hun detentie, is namelijk meestal vervlogen tegen de tijd dat ze weer vrijkomen.

De ene na de andere politicus noemt deze situatie 'onacceptabel', maar het feit dat deze mensen er vervolgens niets aan doen, laat zien dat ze het blijkbaar acceptabel genoeg vinden om de situatie te laten voortduren.
Het antwoord wat dan vaak volgt behelst onder andere woordcombinaties als 'de situatie is erg gecompliceerd'.
Lulkoek.
De Nederlandse staat heeft een zorgplicht jegens iedereen die zich binnen haar landsgrenzen ophoudt. Zo gecompliceerd is dat niet.

Ik sta niet alleen op dat bospad. Om mij heen staan een stuk of honderd andere mensen, van 0 tot zeker 80 jaar.
Sommigen van hen komen hier iedere eerste zondag van de maand, anderen zijn er nu voor het eerst. Deze avond zijn de muzikanten van How To Throw a Christmas Party namelijk aanwezig, en dat genereert flink wat extra publiek. We zingen en lezen een bijbeltekst.

Het is een kerstviering. Lydia zingt de woorden van Maria 'Zijn wij hier wel welkom?'. De tekst van het kerstlied valt griezelig samen met het gevoel bij deze plek.
Van achter de tralies, de vijf hekken en de rollen prikkeldraad klappen de vreemdelingen met ons mee. Ze bedanken ons: 'Dankjewel dat jullie dit doen! Dankjewel!'

Terug lopend naar de auto heb ik een raar gevoel in mijn maag. 
Charissa vraagt me wat ik voel en ik kan het antwoord niet vinden. 
Ik schaam me vooral. Voor dit schatrijke  land, waar regels belangrijker zijn dan mensen. Waar we voor walvissen en huisdieren betere voorzieningen hebben dan voor veel mensen. Voor de individuele ambtenaar die deze wanstaltigheid mede ten uitvoer brengt. 
Voor het feit dat ik even ben komen zingen, en nu weer naar huis ga, waar ik een biertje opentrek en vanaf de bank de tv aanzet.
Even vraag ik me af of ik wel had moeten komen, maar dan denk ik aan alle stemmen die ik van achter de hekken heb horen roepen. Ik heb nog nooit zo'n luidkeels 'Dankjewel!' gehoord.
Het heeft wél zin gehad, maar de schaamte blijft.

Ik wens je hele fijne kerstdagen toe, en een geweldig 2013. 
Met een ondertoon van schaamte, om je wakker te houden en je aan te zetten tot dat wat jij kunt betekenen. Opdat er in 2014 geen wake meer nodig zal zijn in de bossen bij kamp Zeist.


Meer over de wake bij Kamp Zeist: KLIK
Meer over wél mooie kerstmuziek: KLIK

Soms gaan dingen je zo aan het hart dat je er zelf niet de juiste of sociaal geaccepteerde woorden voor kunt vinden.
Gelukkig zijn er dan anderen die die woorden wel weten te vinden.
En in dit geval zijn dat voor mij Rachel Held Evans en Zack Hunt.

Rachel Held Evans schreef een mooie blogpost over wat evangelisch voor haar betekent:

It means, in the Greek, “gospel” or “good news” (evangelion). And so, as an evangelical, I am a follower of Jesus who is committed to proclaiming the good news that Jesus is Lord and Caesar is not.
It means, traditionally, an impassioned personal response to the gospel and a commitment to the scriptures that point to it. And so, as an evangelical, I am deeply invested in my faith, at both a personal and communal level, and I believe that all scripture is inspired by God and useful for teaching, challenging, correcting, and training in righteousness, so that people faith are equipped to love God and their neighbors.

Zo kan ik ook wel evangelisch zijn.
Van Zack Hunt kwam ik een prachtig stuk tegen over zijn diepe moeite met veel christenen:

Jesus said “love your enemies” as a challenge to his followers, but to be honest, a lot of times I find it a whole lot easier to love those people who are supposed to be my enemies, than those who are supposed to be my brothers in sisters in Christ.

Zack schrijft heel eerlijk vanuit zichzelf, zonder harde woorden te schuwen, maar ook zonder nodeloos te kwetsen waar zijn moeite vandaan komt, en sluit als volgt af:

And I stay because I have hope, even in those people that get under my skin and spark my anger. I have hope because I know that despite our differences, most of us at least, share the same goal – to change the world around us for the kingdom of God. I hope and pray that the day comes sooner rather than later when we realize that the things that unite us truly are greater than the things that divide. That’s not a call for conformity. It’s a call for unity. A call to acknowledge that most of those things that divide us are ultimately just silly.

Tot ik mijn eigen woorden gevonden heb om niet meer te hoeven schelden, zal ik mij bedienen van de woorden van Rachel en Zack.
En dan zegt de evangelist in mij: Amen.

Klik voor de volledige post van Rachel Held Evans
Klik voor de volledige post van Zack Hunt