Twee jaar geleden mocht ik meewerken aan de documentaire 'mijn loverboy' van Tamme de Leur met een aantal studenten van de hogeschool waar ik lesgeef. Ik ontmoette toen Henk Werson, expert mensenhandel. Een nieuwe wereld ging voor mij open. Niet in de positieve zin, maar in de zin dat ik me rot schrok. Ik las enkele boeken van Maria Genova om meer te lezen over wat er in Nederland gebeurde. Ik ging enkele twitter-accounts volgend en onlangs heeft Henk Werson zijn boek, 'de fatale fuik' uitgebracht. Dat Nederland al lange tijd het walhalla is van drugssmokkelaars, wist ik, maar dat Nederland ook een fantastisch land was om de wereldwijde vrouwenhandel een boost te geven wist ik niet. Henk Werson schrijft zoals hij praat, dat maakt dat het boek als een trein leest. Je leest tussen de regels door zijn passie om de boeven op te pakken en de vrouwen recht te doen. De verhalen die hij schrijft zijn schrijnend en soms bijna onwaarschijnlijk, te gruwelijk om echt gebeurd te zijn en tegelijk weet ik dat het echt gebeurd is. Het boek maakt me opnieuw waakzaam en kritisch ten opzichte van de politieke keuzes in ons land. Met de keuze voor legalisering, waar ik niet op tegen ben, moet een land ook bewust zijn van de 'kansen die daarmee gegeven worden' aan boeven en daar in wetgeving op inspelen. Hulde aan Henk Werson alle mensen die met hem jagen op mensen die anderen onderdrukken, uitbuiten en opjagen!
Een Australische palliatief verpleegkundige heeft haar ervaringen met stervende mensen eerst via haar blog gedeeld, en nu ook in boekvorm gebundeld. Zij heeft in haar boek onder andere de top 5 beschreven van dingen die mensen die op hun sterfbed liggen, betreuren. En nu zijn er natuurlijk altijd zaken te betreuren, maar wij kunnen leren van anderen. Zodat de dingen waar wij later spijt van hebben, misschien minder fundamenteel zijn.
Dit is de top 5:
1. I wish I'd had the courage to live a life true to myself, not the life others expected of me.
Een heftige nummer 1. Hoe ver sta ik op deze weg? En sta ik zelf aan het roer, of laat ik anderen mijn koers bepalen? Welke dingen heb ik gedaan, die ik eigenlijk helemaal niet had willen doen?
2. I wish I hadn't worked so hard.
Max Frisch zegt hier het volgende over: ‘Ich muss Brot verdienen, aber ich will micht nicht lebendig begraben. Da kenne ich Leute, die leben nur, um Geld zu verdienen; und das Geld verdienen zie, um leben zu können. Ein Witz. Ich will aus meinem Dasein nicht einen Witz machen. Beruf soll nicht Zwangsjacke sein, scheint mir, sondern Lebensinhalt.’
3. I wish I'd had the courage to express my feelings.
Ik ben geen held in het delen wat er in mij leeft. De helft van de tijd weet ik het zelf niet eens.
4. I wish I had stayed in touch with my friends.
Pijnlijk punt. Ik bezig niet 'uit het oog, uit het hart', maar wel 'uit het oog, uit de agenda of uit de directe dagelijkse focus'. Maar ik leer.
5. I wish that I had let myself be happier.
Ik ben hier zelf aardig bedreven in, maar zie dat zoveel mensen door omstandigheden zichzelf stelselmatig tekort doen. En dat het voor velen een hele toer is om gelukkig te mogen zijn. Ik wens het je toe.
Ik dacht laatst na over zwemles. Mijn oudste zoon is 5,5 en dan vragen andere ouders ernaar. Ik ben gaan kijken op internet en schrok nogal van de prijs van 'veiligheid'. Gemiddeld moet ik rekenen op 650euro in mijn dorp Houten en mijn zoon heeft dan een A-diploma. 650 Euro vind ik een hoop geld, maar goed: wat moet dat moet. Toch? Gaat om de veiligheid van mijn kind.
Maar ik bleef ermee worstelen. Waarom moet het eigenlijk? Veel gehoorde redenen in mijn omgeving zijn: iedereen doet zijn kind op zwemles, we leven in een waterland en veiligheid boven alles.
*Iedereen doet zjn kind op zwemles. Bij deze redeneringen gaan mijn nekharen altijd rechtop staan, ‘omdat voetbal in Nederland populair is doen ook alle ouders hun kinderen op voetbal’. Not! Dus nogmaals dat is voor mij geen argument waarvoor ik 650 Euro van een spaarrekening ga plukken.
*Nederland Waterland & Veiligheid. Deze redeniringen vallen samen bij de meeste mensen. Ook deze argumenten durf ik in twijfel te trekken. Nederland Waterland, dat zijn we al eeuwen. Ik kom uit een schippersfamilie. Weet dus alles van water. Mijn opa’s en oma’s, mijn ouders en ooms en tantes en een deel van mijn neven en nichten hebben nooit geen zwemles gehad. Althans niet de zwemles zoals we die nu kennen waar je 650 euro voor neer moet leggen. Deze ‘waterkinderen’ kregen zwemles van hun ouders. Ze werden mee het water in genomen en leerden in een ochtendje de schoolslag en water trappelen, gewoon in 3 uurtjes. En daarna konden ze echt zwemmen. Na 70 jaar is mijn vader het echt nog niet verleerd, zag ik laatst.
En dan Veiligheid. Lang leven dit woord. Door onze kinderen op zwemles te doen ‘kopen’ we ons het gevoel af dat als ze te water gaan, we er vanuit gaan dat ze niet verdrinken. Klopt helemaal, in situaties als ze in het zwembad zijn. Maar, voor de meeste ouders geldt deze gedacht in samenhang met Nederland Waterland. Ik wil nog wel eens zien of mijn kind zich kan redden in de maanden oktober t/m april: relatief dikke kleren, handschoenen, en laarsen. Zo zit hij op de fiets. Als hij die ondiepe of diepere sloot in rijdt dan zijn zijn kleren binnen no time zo zwaar dat hij zinkt als een baksteen. Heb jezelf wel eens geprobeerd met je a, b of c diploma in het water te springen met je winterjas, dikke schoenen en handschoenen, je sjaal om je nek? Nee? Niet proberen: grote kans dat het fout gaat, ook al heb je 3 diploma’s. (mijn opa zonk ook als een baksteen, geen grapje). Op zwemles moet je afzwemmen met kleren aan: zwembroek, tshirt, korte broek en waterschoenen. Dat scheelt al snel 35 kilo aan niet makkelijk zittende kleren. En laten we het al helemaal maar niet hebben over het fietsje wat vervelend aan je ‘vast’ zit terwijl je als 8 jarige in paniek in het water bent gepleurd.
De hypocretie van veiligheid. Misschien dat ik wel niet tegen dat kortzichtige ‘veiligheids’gevoel kan in dit land en dat dat zoveel geld moet kosten. Ik ben wat gaan zoeken naar cijfertjes over verdrinkingsdood en verkeersongelukken.
Jaarlijks overlijden er ongeveer 35 kinderen door verdrinking. Daar tegenover staat dat er jaarlijks ook 35 kinderen overlijden door een fietsongeluk (hetzij aanrijding, hetzij zelf vallen). 1200 kinderen belanden jaarlijks in het ziekenhuis door een fietsongeluk en 150 kinderen houden jaarlijks zeer ernstige hersenletsel over aan een fietsongeluk. Ons waterland is net zo gevaarlijk als ons Verkeersland.
Gewoon wat cijfertjes, waar ik ouders nooit over hoor. Ik word meerwaardig aangekeken als mijn zoon als enige met zijn helm op school aan komt fietsen. Terwijl de gevaren in ons Verkeerland net zo groot zijn als in ons Waterland. Maar ja die helm die staat zo raar!
Terug naar zwemles. Wil ik dus wel zoveel betalen aan deze manier van 'schijnveiligheid'. Begrijp me goed, ik wil dat mijn kind kan zwemmen, omdat ik het leuk en goed vind dat hij dat kan, voor zijn plezier. Maar of ik daar de methode: 650euro voor ga kiezen weet ik nog niet. Misschien dat het toch gewoon de oldskool variant wordt deze zomer vakantie, in een meer. Samen met mijn zoon. Scheelt ook een hoop frustratie in een warm zwembad en een hongerige maag.
Een gastblog van Ine van Emmerik: Geen passie, maar probleem!
Op 14 januari waren Adelheid meets Sophie te gast bij ons in het Graalhuis. Na 90 jaar is de Graalbeweging nog steeds een internationale beweging van begeesterde vrouwen die willen dat vrouwentalenten bloeien en bijdragen aan een betere wereld. De ontmoeting met anderen biedt vaak een heldere spiegel voor dat wat je graag in jezelf wakkerwilt kussen en ontwikkelen. De verhalen van Chris, van Elly en van Gezien waren zo’n spiegel. We vroegen het aan hen en aan onszelf: wie inspireert je en wat bezielt je? Toen ik een paar dagen later een blog las van Oliver Segovia, To find happiness, forget about passion, moest ik aan die gesprekken terug denken. Eerlijk gezegd kreeg ik er de laatste jaren wel eens pukkeltjes van, dat zoeken naar onze passie, naar de allerindividueelste expressie van ons allerindividueelste zelf. Natuurlijk, het is soms worstelen om uit te vinden wat je talenten zijn en hoe je daarmee kunt werken. Dat moet je vooral doen, ik beschouw dat als een levensopdracht. Maar waarom? Segovia geeft er een mooie draai aan: vraag jezelf af wat het grootste probleem is waar jij een bijdrage aan wilt leveren. Die vraag herkende ik in de verhalen tijdens die middag in het Graalhuis. Het zijn onze dagelijkse worstelingen die het beste in ons naar boven halen. Geluk ligt op een punt waar dat waar we van houden, dat waar we goed in zijn en dat wat de wereld nodig heeft bij elkaar komen. De eerste twee krijgen veel aandacht, het wordt tijd om meer werk te maken van de derde. Segovia geeft in zijn blog nog een paar tips hoe je dat kunt doen. Wat zijn de grote problemen waarvoor jij met muizenstapjes aan een oplossing wilt werken?
Eind vorig jaar schreef ik naar aanleiding van de documentaire 'Choosing to die' de blog 'het recht om te sterven', over vrijwillig voortijdig levenseinde.Ik was toen van mening dat een versoepeling van de wet hieromtrent wenselijk was. Die mening heb ik nu niet meer. Sterker: ik ben er zelfs tegen.
Er leiden namelijk meer wegen naar Rome. In mijn vorige blog heb ik enkel en alleen het voortijdig levenseinde door middel van het nemen van gif besproken. Daarover is de wet vrij helder: er moet sprake zijn van aantoonbaar ondraaglijk lijden en gedurende de periode van 1 jaar lang moet de patiënt een consistente doodswens aangeven. Maar er zijn dus meer wegen.
Wie bijvoorbeeld in een verpleegtehuis terechtkomt, moet tijdens zijn intake niet alleen aangeven of er bij een directe crisissituatie wel of niet gereanimeerd wil worden, maar ook komt ter sprake of de cliënt überhaupt in leven gehouden wil worden. In het laatste geval is pijnbestrijding zonder overige medicatie een hele goede optie.
'Hoe graag wil je dood?' is de grote vraag. En: 'Waarom?'. Maurits gaf in een antwoord op de vorige blog al aan dat men vooral een einde wil van de huidige situatie. De geliefde waar ik het in de vorige post over heb, wilde niet dood, maar een einde aan haar uitzichtloze situatie. Ze zei wel 'Ik wil liever dood zijn', maar 's ochtends ontbeet ze met een boterham met kaas en een sinaasappel, 's middags lunchte ze en 's avonds at ze een warme hap. Ze dronk thee en koffie en een paar glazen water. Iemand die dood wil, doet dat niet.
De Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie maakt zich sterk voor het structureel opnemen van euthanasie in de (na)scholing van artsen, een verwijsplicht voor gewetensbezwaarde artsen en de oprichting van een 'levenseindekliniek'. Ik ken de eed van Hippocrates niet uit mijn hoofd, maar ik kan me niet voorstellen dat daarin ruimte is voor het toedienen van gif aan hen wiens gezondheid aan jou is toevertrouwd. Een tweede punt waaraan voorbij wordt gegaan, is het feit dat het actief beëindigen van iemands leven schadelijk is voor degene die het uitvoert. Hoe dat precies zit, weet ik niet, maar defensie heeft niet voor niets een grote batterij zielzorgers in dienst, om maar iets te noemen. En een verwijsplicht voor gewetensbezwaarde artsen is een contradictio in terminis. Als het onderwerp niet zo ernstig was, zou de juiste term 'hilarisch' zijn. Het verwijzen maakt namelijk deel uit van het gewetensbezwaar...
Ik ben niet tegen euthanasie. Mijn bewondering voor hen die hiertoe besluiten is niet afgenomen. Maar er is onevenredig veel aandacht voor vrijwillig voortijdig levenseinde door middel van het toedienen van gif. Er is meer en het is goed om daar ook kennis van te nemen.
En ik hoop en bid dat er in Nederland nooit gesproken zal worden van 'weigerartsen'. Een leven actief beëindigen kan nooit een liberale verworvenheid zijn.
De documentaire - Choosing to die
Adobe Flash Player niet geinstalleerd of ouder dan 9.0.115!
De afgelopen week heb ik me verdiept in het boekje 'De zin van het bestaan!' van Victor Frankl. Deze psychotherapeut heeft tijdens de 2e wereldoorlog in verschillende concentratiekampen gezeten en heeft zijn ervaringen, nadat hij het overleeft had beschreven. Het boekje is sowieso een aanrader, want de manier waarop hij zijn ervaringen beschrijft maakt dat er aan de ene kant genoeg distantie is om het te kunnen lezen en aan de andere kant de lezer zichzelf identificeert en het boekje misselijk even aan de kant moet leggen! Impact heeft het dus sowieso! Uiteindelijk komt Victor bij de vraag van de 'zin van het leven' terecht. En het bijzondere is dat hij dat koppelt aan verantwoordelijkheid. De 'zin van het leven' is het antwoord dat een mens geeft aan de tijd en de situatie waar hij in leeft. Mensen worden uitgedaagd om betekenis te geven aan het leven. De twee dingen waar de mens, als hij in een existentieel vacuum terecht komt, in terecht kan komen, zijn smart en verveling. Als kenmerk van mensen in onze huidige tijd, noemt hij vooral de verveling! Na een drukke werkweek wordt de mens geconfronteerd met een innerlijke leegte. Hij heeft zijn tijd gevuld de afgelopen week, maar is hij van betekenis geweest? En is hij zich daar bewust van?
Victor Frankl vergelijkt de vraag naar de zin van het leven met een vraag die ooit aan een wereldkampioen schaken werd gesteld: "Grootmeester, wat is de beste zet ter wereld? Er bestaat geen beste zet, los van een bepaalde spelsituatie en de persoonlijkheid van de tegenspeler. Dat geldt eveneens voor het menselijk bestaan. men moet niet zoeken naar een abstracte betekenis van het leven. Ieder mens heeft zijn eigen specifieke roeping of levenstaak om om een concrete opdracht te vervullen. In dat opzicht is hij onvervangbaar, noch kan zijn leven worden herhaald. Daarom is de levenstaak van ieder mens even uniek als zijn specifieke mogelijkheid deze te vervullen." Grote woorden en tegelijk klein, want wie het boekje helemaal leest, weet dat deze levenstaak ook kan zijn dat je leert lijden te dragen in het geval van ziekte of het onrecht dat je aangedaan is. Of dat je met veel aandacht en professie iedere dag het kantoor schoonmaakt van je werkgever.
Het gezinsleven staat zie hier en daar wel wat onder druk als ik mijn oor goed te luister leg. Papa werkt hard, mama ook en doet nog een deeltje opvoeding, de kinderen zitten op sport, BSO, muziekles en school. In de ochtend staan we in een ware ochtendspits in ons huis, net als in de avond; met alle krachttermen, gebaren, verdriet, frustraties die daar bij horen. Ondertussen willen ouders toch ook nog wel de beste en liefste ouders zijn en lopen daarvoor op hun tenen en raken daar dan weer redelijk moe van. Soort van 'rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer door gaan.'
Afgelopen dinsdag verzorgde ik een timemanagement training voor gezinnen. Timemanagement voor gezinnen? Ja voor gezinnen...
Op mijn vraag ‘zou je meer tijd willen doorbrengen samen met je partner?’ gaf de hele groep een positief antwoord. Ja al was het maar 1 avond in de week; samen lekker koken, praten, uitgaan, wandelen, bioscoopje pakken etc. Maar we komen er niet toe; afspraakje hier, mail wegwerken, nog beetje werken, vrijwilligers werk.
Het verbaast me niet zo heel erg dat veel gescheiden stellen aangeven dat hun ‘liefdes relatie’ niet langer houdbaar was, omdat ze niets meer met elkaar hebben. Ze zijn opgegaan in werk, opvoeden van kinderen en andere activiteiten en zijn vergeten om elkaar wekelijks een avondje te zien en te ontdekken waar de ander mee bezig is of wat de ander bezig houdt.
Ook in mijn relatie herken ik de druk die erop staat. Ook wij hebben moeten leren, met hulp van buitenaf, dat als we zo door zouden gaan we 2 ‘vreemden’ zouden worden van elkaar.
De meest bruikbare tip die wij kregen en hanteren is wekelijks een afspraak met elkaar. Gewoon in onze agenda wekelijks een avond waar niets of niemand zomaar door heen kan fietsen. TV: uit, telefoon: uit, vergaderingen: geen, kroegen met vrienden: nee. Gewoon een avond in de week voor ons samen.
Toen ik dit vertelde leek het alsof er een wereld voor de deelnemers open ging; owja die tijd kunnen je natuurlijk ook inplannen. Net als dat je alle vergaderingen, vrijwilligerswerk, sportclubjes van de kinderen en afspraken met vrienden in je agenda managed zo kun je ook je time managen met je partner.
Mijn ervaring is dat het hele gezin daar gelukkiger van wordt.
Ps: naast een wekelijkse avond plannen we standaard ook een weekend met z’n tweeen weg, zonder kids. Dat schijnt ook niet bij veel ouders op te komen dat dat kan. Spread the word!
Deze week was er (weer) veel ophef over homotherapie. Geschreeuw in 140 tekens van alle kanten op Twitter. De loopgraven werden weer betrokken en er werd veel over de hoofden heen gevuurd en her en der iemand aanflarden geschoten.
Er was bij mij de neiging om een schuttersputje te graven en ook om me heen te gaan schieten. Gelukkig ontdekte ik op dezelfde dag 2 keer een zinnige bijdrage aan dit thema. De eerste is een blog van Ruard Ganzevoort gaat goed in op de kwestie die in de media speelde.
De tweede is een passage in Naked Spirituality van Brain McLaren die ik las: [...] Reflecting on our agonised and often disfunctional religious controversies about homosexuality in recent years, he says that the gay community is doing an invaluable service for everyone, gay or straight: by admitting they're homosexual, gay people are leading the way for the rest of us to admit simply that we're sexual. When we prentend we aren't, when we hide our sexuality in shema en secrecy, we create a dark, damp culture where shame and selfhatred grow like mould. a disconnected culture of tragic pretence en inauthenticity. [...]
Het raakte me omdat het volgens mij heel waar is. En de ontkennning ervan resulteert in roeptoeteren vanuit de loopgraven van het christelijk smaldeel. Loopgraven zijn geen prettig plekken om te leven...... Zullen we elkaar uitnodigen een dansje te doen in niemandsland?
Afgelopen zaterdag waren we met Adelheid meets Sophie op bezoek bij de vrouwen van de internationale Graalbeweging, die zich inzetten voor een rechtvaardige, vredelievende en duurzame samenleving. Mijn doel was om na die bijeenkomst een blog te kunnen schrijven waarin ik de rode draad zou uitwerken die er volgens mij te zien is tussen de Nobelprijs voor de vrede voor drie Afrikaanse vrouwen, de economische crisis en de Occupy beweging. Zoals de Graal ooit tot doel had om de hele wereld te bekeren. Voor Chris (zie de eerdere blog van Charissa) was dat hoogdravende doel inmiddels vervangen door in kleine betekenisvolle activiteiten maatschappelijk betrokken te zijn. Niet omdat ze in haar eentje, boze brieven schrijvend op haar computer, denkt het hele systeem te kunnen veranderen, maar zoals ze zei: “Als we met honderd mensen kleine muizenstapjes zetten, dan heeft dat effect”. Vanuit het besef dat God een werkwoord is en we ieder voor zich maar een klein stukje in het grote geheel zijn, maar daarmee zeker niet zonder betekenis. Die betekenis is er niet zomaar. Er is tijd en ruimte nodig om kritische vragen te mogen stellen, om te oefenen met het inleven in een standpunt van een ander, om met elkaar vast te kunnen stellen wat we wel en niet pikken, om te luisteren naar de tekenen van de tijd, om je af te vragen waarom je de dingen doet zoals je doet. Afgelopen zaterdag zijn er door de vrouwen die aanwezig waren hele mooie betekenisvolle draadjes bij elkaar gebracht. De rode draad waar ik zo driftig naar opzoek was heb ik niet gevonden. Ine, een van de andere vrouwen van de Graal zei me dat het in een gedicht niet alleen om de woorden gaat, maar dat de witregels tussen de woorden net zo belangrijk zijn. We leven in een tijd waarin we de ruimte voor het wit tussen de regels weg organiseren. Zaterdag was er die tijd en ruimte om te zoeken naar de betekenis van de dingen in ons leven, niet met het doel de hele wereld te bekeren, maar om vol goede moed weer kleine muizenstapjes te gaan zetten.
In het kader van goede voornemens was ‘thanks’ het thema van de Blossom-viering die ik laatst mocht bijwonen. Onderstaande film werd vertoond, waar ik iedere dag mee zou willen beginnen:
RSS Feed Broedlogs
